Column

Titel: De gevolgen van de cannabisbrief voor coffeeshops

Geschreven door: André Beckers

In de aanloop naar de cannabisbrief hoorden we vaker dat het coffeeshopbeleid op de helling stond. Hoe ziet het coffeeshopbeleid er in de nabije toekomst volgens de nieuwste plannen van het kabinet uit? Worden nieuwe vestigingscriteria ingevoerd? Wordt het aantal coffeeshops nog verder teruggedrongen? Wordt de verkoop aan “drugstoeristen” verboden?
Het vinden van een duidelijk antwoord op deze vragen bleek niet mogelijk. Hoe dat kan zal ik proberen uit te leggen. Ik las achtereenvolgens het persbericht van 23 april 2004 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met de titel “kabinet scherpt cannabisbeleid aan”, de “interdepartementale brief cannabisbeleid”, en de bijbehorende bijlagen waarin de voorgenomen activiteiten nader worden toegelicht. Als we het persbericht lezen zien we dat:
  • – gezocht wordt naar manieren om het cannabisbeleid (op gemeentelijk niveau) beter te handhaven;
  • – gemeenten worden aangemoedigd een afstandscriterium van coffeeshops tot scholen te hanteren;
  • – gepleit wordt de Gemeentewet en de Opiumwet intensiever in te zetten om coffeeshops te sluiten als daar aanleiding voor is;
  • – het drugstoerisme wordt aangepakt en hiertoe onderzocht zal worden hoe de verkoop van cannabis aan “niet-inwoners van een bepaalde gemeente” beperkt kan worden.
Als we de cannabisbrief lezen zien we dat het kabinet de ogen niet sluit voor “het gegeven dat coffeeshops toch ook de nodige overlast veroorzaken”. Ook wordt de vrees uitgesproken dat het coffeeshopbeleid internationaal gezien het Nederlandse drugsbeleid in diskrediet dreigt te brengen. Als je dit leest begrijp je dat het kabinet stelt dat “het huidige terugdringen van het verschijnsel coffeeshop moet worden voortgezet”. Een gewenst aantal wordt hierbij niet genoemd. Ik zocht in de bijlagen naar een aantal en een methode. Waar wil het kabinet naar toe en welke weg wordt hierbij bewandeld? Sedert 1997 is het coffeeshopbestand met 34 % gedaald. In 2002 hadden we nog 782 gedoogde coffeeshops. Op p. 10 onder 2.2. van de bijlagen lezen we dat het kabinet geen aanleiding ziet extra inzet te plegen op een verdere daling van het aantal gedoogde coffeeshops en ook geen aanvullende gedoogcriteria wil opstellen. Wat staat hier nou? Is de schrijver van de cannabisbrief soms niet dezelfde als de schrijver van de bijlagen? Hoe zit het met het afstandscriterium tot scholen? Tweederde van alle gemeenten voert al een dergelijk beleid. De gemeente mag hierbij de norm hanteren die zij wenselijk acht. Zo zien we in de praktijk grote verschillen. Ik noem er enkele: 250 meter loopafstand van schooldeur tot coffeeshopdeur of van perceelsgrens tot perceelsgrens, een straal van 250 meter, een loopafstand van 500 meter en een loopafstand van 150 meter. Aangezien veel jeugdigen tussen de 16 en 17 jaar zich voortbewegen met brommer of scooter heeft een dergelijk afstandscriterium vooral symbolische betekenis.
Coffeeshoptoerisme
Aan het coffeeshoptoerisme is een hele pagina gewijd. In het persbericht wordt gesproken over beperking van verkoop van cannabis aan “niet-inwoners van een bepaalde gemeente”. Kennelijk probeert het Kabinet te vermijden dat de nationaliteit van de koper een rol speelt. In dat geval is al snel sprake van ongeoorloofde discriminatie.Als het ingezetenschap van een bepaalde gemeente als eis wordt gesteld, zullen ongetwijfeld grote problemen ontstaan. In 73 % van het aantal Nederlandse gemeenten zijn namelijk geen coffeeshops toegestaan. In de bijlagen wordt gesproken over “niet-ingezetenen” zonder hierbij aan te geven of we dan praten over gemeente, provincie of rijk. Er wordt ook gesproken over “regionalisering” van de klantenkring. Zelfs regionalisering zal tot merkwaardige situaties leiden. Als ik op weg vanuit het verre zuiden naar Vlieland reis heb ik in Harlingen mijn laatste kans om nog even te coffeeshoppen. Wordt dat in de toekomst verboden? Op de internetsite van de gemeente Amsterdam lezen we dat het gemeentebestuur van die stad terdege beseft dat de Wallen en de coffeeshops jaarlijks miljoenen toeristen aantrekken. Mogen de veelal Amerikaanse filmhelden en popartiesten voortaan niet meer openlijk genieten van een bezoek aan onze coffeeshops? De aanpak van drugstoerisme is nog weinig concreet. De toekomst zal het leren.
Ik lees in de lang verwachte cannabisbrief geen nieuws voor coffeeshophouders.
De gevolgen van de cannabisbrief voor de cannabisteelt
De cannabisbrief beschrijft voor wat betreft de aanpak van wietteelt een praktijk, die op meerdere plaatsen al enkele jaren zichtbaar is en kennelijk bij het Kabinet in de smaak is gevallen. Steeds vaker wordt de betrapte wietteler keihard aangepakt. Het gaat dan niet alleen om het opleggen van (steeds hogere) gevangenisstraffen of werkstraffen, maar ook om de financiële aanpak.
Op basis van ruige schattingen wordt vaker meer geld teruggevorderd van de wietteler dan deze feitelijk heeft verdiend. Met de kosten die gepaard gaan met de aanschaf van kweekapparatuur wordt slechts in zeer beperkte mate rekening gehouden. Als een strafrechtelijk financiële aanpak achterwege blijft moet de belastingdienst tot heffing overgaan. Als het de overheid meezit moeten beide instanties (justitie en fiscus) aan de geldbuidel van de teler trekken. De strafmaat voor de beroeps – en bedrijfsmatige teelt zal in het kader van de Europese afstemming in ieder worden verhoogd tot vijf jaar gevangenisstraf. Betrapte telers die een woning huren moeten uit hun huis worden gezet. De politie mag om dit te bevorderen strafrechtelijke informatie verstrekken aan woningbouwcorporaties. Ook misbruik van sociale voorzieningen moet worden aangepakt. Wiet telen in combinatie met een uitkering is uit den boze. Het terugvorderen van de verstrekte uitkering door de uitkeringsinstantie volgt na betrapping. Ook kan een straf worden opgelegd wegens uitkeringsfraude. Ook energiebedrijven worden betrokken bij de “integrale benadering” van de teler. Als sluitstuk kan ook nog vervolging worden ingesteld ter zake van het overtreden van de milieuwetgeving.
Verharding
Kortom, de brief ademt een sfeer uit van “dubbel gestikt houdt beter”. Of met deze verharding de criminaliteit met succes kan worden tegengegaan is nog maar de vraag. Het lijkt er eerder op dat de idealisten uit angst voor de harde aanpak plaats maken voor de doorgewinterde jongens. Dit maakt de toelevering van de gedoogde coffeeshop er alleen maar lastiger op. De coffeeshophouder zal uiteraard contacten moeten onderhouden met wiettelers om aan voldoende voorraad te komen.
Vanuit Amsterdam is de Tweede Kamer opnieuw gevraagd de aanlevering van cannabis naar de coffeeshop te reguleren. Hiervoor kan gemakkelijk een gedoogbeleid worden ontwikkeld. Ik geef een eerste voorzetje:
  • – de kweekinstallatie dient door een erkende installateur te zijn aangelegd;
  • – bij de teelt dient te worden voldaan aan de in de tuinbouw gebruikelijke milieu – en veiligheidseisen, zodat geen gevaar of hinder voor derden ontstaat;
  • – de teler dient zijn medewerking te verlenen aan het controleren en observeren van de oogst, zodat kwaliteitsnormen kunnen worden ontwikkeld;
  • – er dient een deugdelijke boekhouding te worden bijgehouden waaruit de productie blijkt;
  • – er mag alleen aan gedoogde coffeeshophouders op factuurbasis worden afgeleverd;
  • – de teler is over zijn winst belasting verschuldigd.
Ik besef dat bij een dergelijk beleid vooral de discussie zal gaan om de vraag wie in aanmerking komt voor een gedoogstatus. Maar dat was bij de coffeeshops niet anders. Mijn voorkeur gaat uit naar de opvatting van de Amsterdamse hoofdcommissaris Van Riessen, die onlangs in NRC Handelsblad ervoor pleitte “die rommel vrij te geven”. Dit pleidooi zal bij ons Kabinet geen gehoor vinden. Waar we rekening mee moeten houden, is dat de growshop steeds vaker voorwerp van strafrechtelijk onderzoek zal gaan worden.

Bezoek ons

Paardestraat 29
6131 HA Sittard
Limburg - Nederland

Contact opnemen

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Tel: +31 (0)46 760 0030
Fax: +31 (0)46 760 0039

Openingstijden

Ma – Vr 09.00 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag gesloten
Alle rechten voorbehouden © 2018, Beckers & Bergmans Advocaten
Website beheer en onderhoud LinQxx - Beter online gevonden worden