Column

Titel: Bibob tegen coffee-, smart- en growshops

Geschreven door: André Beckers

Het nieuwste wapen in de strijd tegen de coffeeshop is op 1 juni 2003 in werking getreden en heet de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (verder Bibob genoemd). In de praktijk blijkt dat steeds meer gemeenten met deze wet proberen de cannabisbranche het leven zuur te maken.
De wet Bibob is bedoeld om te voorkomen dat de overheid onbedoeld criminele activiteiten ondersteunt door het verlenen van vergunningen. De wet geldt niet alleen voor speelautomatenhallen en prostitutiebedrijven, maar ook voor coffee-, smart- en growshops. De wet geldt ook voor subsidies en aanbestedingen, maar daar besteed ik hier geen aandacht aan.
Vermoedens
De wet Bibob bevat een extra weigerings- en intrekkingsgrond voor de overheid bij het verlenen van bepaalde vergunningen. Voor wat betreft de coffeeshop, growshop en smartshop betreft dit meestal een exploitatievergunning. Hiermee is direct de reikwijdte van de wet Bibob voor deze soorten shops beperkt. In die gemeenten waar geen vergunningplicht voor coffeeshops, growshops en smartshops geldt, kan de wet Bibob niet worden toegepast! Bedenk hierbij dat de gemeente niet bevoegd is een vergunning te verlenen voor de verkoop van cannabis. De wet Bibob heeft dus geen directe invloed op de gedoogstatus van de coffeeshop. In die gemeenten waar een vergunningplicht geldt voor de hiervoor genoemde shops kan de wet wel worden toegepast. Met de wet Bibob heeft de gemeente de mogelijkheid gekregen om op basis van vermoedelijk gevaar van misbruik aangevraagde vergunningen te weigeren en verleende vergunningen in te trekken. Van vermoedens kan overigens al vrij snel sprake zijn. Bewijs mag ontbreken!
De procedure begint met een vragenlijst. Aanvragers van vergunningen kunnen een vragenlijst toegestuurd krijgen. Deze vragenlijst moet met diverse schriftelijke bewijzen binnen een bepaalde termijn ondertekend worden teruggestuurd. Jaarstukken, bewijs van geldleningen, herkomst van investeringen, maar ook aan een ‘bewijs van goed betalingsgedrag’ moeten worden meegezonden. De belastingdienst dient een dergelijk bewijs af te geven en zal dat natuurlijk alleen doen als de belastingplichtige in de ogen van de fiscus aan zijn verplichtingen heeft voldaan. In de coffeeshopbranche kan dan al snel een veelvoorkomend probleem komen bovendrijven. Tussen belastingdienst en coffeeshophouder ontstaan vaak meningsverschillen als het gaat om behaalde winstmarges. Omdat de leverancier van cannabis geen facturen afgeeft, leidt dit wegens gebrek aan bewijs vaker tot procedures. Dit kan dan weer de afgifte van de voor de Bibob vereiste fiscale verklaring belemmeren.
Levensgedrag
Terug naar de procedure. Alle vragenlijsten met bijlagen worden eerst onderworpen aan een gemeentelijke toets. Valt daarbij iets “raars” op (bijvoorbeeld een financiering afkomstig uit een belastingparadijs of afkomstig van een als crimineel te boek staand persoon), dan volgt een diepgaande toetsing. Ditzelfde gebeurt als bij de beoordeling de bedrijfsstructuur niet helder is (denk hierbij aan een kerstboom aan besloten vennootschappen). De criteria die bij de meer diepgaande toets gehanteerd worden zijn dus afhankelijk van de gegevens die zijn aangeleverd door de aanvrager. Reden om dan maar niets in te vullen en aan te leveren, zal menigeen denken. Neen, niet doen! Het niet invullen van de vragenlijst kan op zich al tot een weigering of intrekking van de vergunning leiden. Het opzettelijk onjuist invullen van de vragenlijst levert zelfs valsheid in geschrifte op! Het is op grond van vergunningstelsels in de regel al mogelijk om een exploitatievergunning te weigeren vanwege het levensgedrag van de vergunninghouder. (Denk aan het zogenoemde “Zedelijkheidsbesluit”.) De wet Bibob gaat hierin veel verder, omdat ook het levensgedrag van een zakelijke partner of naast familielid tot een weigering of intrekking van de vergunning kan leiden. Gemeenten dienen een beleidslijn voor de toepassing van de wet Bibob vast te stellen. Hieruit blijkt wanneer en hoe de wet wordt toegepast.
Landelijk Bureau Bibob
Het meest vergaande middel is de aanvraag van een advies bij het landelijk Bureau Bibob. Hier wordt een diep in de persoonlijke levenssfeer ingrijpende toetsing uitgevoerd. Het bureau maakt daarbij niet alleen gebruik van open bronnen, maar ook van gesloten bronnen. Soms is het de officier van justitie die de gemeente adviseert om bij een bepaalde persoon een advies aan het landelijk Bureau Bibob aan te vragen. Hierbij kan worden geacht aan de situatie dat tegen een bepaalde vergunninghouder een strafrechtelijk onderzoek loopt. Dan kunnen de strafrechtelijke bevindingen via de Bibob procedure rechtmatig bij de gemeente belanden. Het gaat dan om feiten die nog door de strafrechter moeten worden beoordeeld! Het landelijk bureau geeft een advies aan de gemeente. Dat hoeft niet over te worden genomen. Als echter geoordeeld wordt dat er ernstig gevaar bestaat dat de vergunning zal worden gebruikt voor het plegen van strafbare feiten, of om gelden afkomstig uit gepleegde strafbare feiten wit te wassen, kan de vergunning worden geweigerd of ingetrokken. Het advies kan door de belanghebbende wel worden ingezien, maar afschriften mogen niet worden verstrekt. Het advies wordt uiterst vertrouwelijk behandeld en mag niet openbaar worden gemaakt. Tegen het advies kan geen bezwaar worden gemaakt. Dat kan wel tegen de uiteindelijke beslissing van de gemeente inhoudende weigering of intrekking van een vergunning. De eerste uitspraken tonen aan dat de bestuursrechter slechts marginaal de beslissingen van de gemeente toetst, omdat bij de toepassing van de wet Bibob sprake is van een discretionaire bevoegdheid. Wat dat betekent? De rechter ruikt eraan en neemt een heel klein hapje, maar laat het gerecht serveren zo lang het maar niet (compleet) bedorven is. Van de rechter hoeft de vergunninghouder dus niet veel te verwachten.

Bezoek ons

Paardestraat 29
6131 HA Sittard
Limburg - Nederland

Contact opnemen

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Tel: +31 (0)46 760 0030
Fax: +31 (0)46 760 0039

Openingstijden

Ma – Vr 09.00 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag gesloten
Alle rechten voorbehouden © 2018, Beckers & Bergmans Advocaten
Website beheer en onderhoud LinQxx - Beter online gevonden worden